Lög nr. 20/2026 um aðgengi að vefsetrum og smáforritum opinberra aðila
Samantekt á mannamáli. Þetta er ekki lögfræðileg ráðgjöf – lagatextinn sjálfur gildir. Lögin má lesa í heild á vef Alþingis: Stjórnartíðindi, lög nr. 20/2026.
Í stuttu máli: Lögin voru samþykkt á Alþingi 5. mars 2026. Þau skylda opinbera aðila til að gera vefsetur og smáforrit sín aðgengileg samkvæmt evrópska staðlinum EN 301 549, birta aðgengisyfirlýsingu og sæta árlegu eftirliti. Fyrsti frestur er 1. janúar 2027.
Hverjir falla undir lögin?
Opinberir aðilar, þar á meðal:
- ríkið, ráðuneyti og ríkisstofnanir
- sveitarfélög og stofnanir þeirra
- leik-, grunn-, framhalds- og háskólar sem reknir eru af hinu opinbera
- opinber fyrirtæki og aðrir aðilar sem lögin tilgreina
Lögin gilda um vefsetur og smáforrit sem þessir aðilar reka – hvort sem þau eru smíðuð innanhúss eða af verktaka.
Frestir
| Hvað | Frestur |
|---|---|
| Vefsetur sem birt voru eftir 1. janúar 2015 | 1. janúar 2027 |
| Eldri vefsetur (birt fyrir 1. janúar 2015) | 1. júlí 2027 |
| Smáforrit (öpp) | 1. janúar 2028 |
Athugið að flest vefsetur opinberra aðila í dag voru birt eða endurnýjuð eftir 2015 og falla því undir fyrsta frestinn.
Hvaða kröfur gilda?
1. Aðgengi samkvæmt EN 301 549
Vefsetur og smáforrit skulu uppfylla evrópska staðalinn EN 301 549. Fyrir vefefni þýðir það í reynd viðmið WCAG 2.1 á stigi AA: efni skal vera skynjanlegt, nothæft, skiljanlegt og tæknilega traust. Dæmi: myndlýsingar á myndum, nægileg litaskil, öll virkni nothæf með lyklaborði, merkt eyðublöð, rétt uppbygging fyrirsagna og aðgengileg skjöl.
2. Aðgengisyfirlýsing
Hver opinber aðili skal birta aðgengisyfirlýsingu á vefsetri sínu (og í smáforriti) þar sem fram kemur hvernig kröfurnar eru uppfylltar, hvaða efni uppfyllir þær ekki og hvers vegna, og hvernig notendur geta komið athugasemdum á framfæri (endurgjafarleið). Yfirlýsinguna þarf að halda uppfærðri.
3. Eftirlit
Vöktunaraðili hefur eftirlit með því að lögunum sé fylgt, meðal annars með árlegri vöktun á úrtaki vefsetra og smáforrita, og getur krafist úrbóta.
4. Dagsektir
Sé úrbótum ekki sinnt innan frests sem vöktunaraðili setur má leggja dagsektir á opinbera aðilann þar til úr hefur verið bætt.
Hvað þýðir þetta í reynd fyrir stofnun eða sveitarfélag?
- Vita hvar vefurinn stendur. Úttekt gagnvart WCAG 2.1 AA segir hvað þarf að laga og í hvaða röð.
- Gera úrbætur með vefþjónustuaðila og ritstjórum – bæði á tæknilegum grunni og innihaldi (myndir, skjöl, texti).
- Birta aðgengisyfirlýsingu með endurgjafarleið fyrir frestinn.
- Viðhalda stöðunni svo að nýtt efni rýri ekki aðgengi og yfirlýsingin sé rétt þegar eftirlit fer fram.